Als schrijver kun je veel tijd kwijt zijn aan het schrijven en herschrijven. Dan is het eindelijk zover: je stuurt de eerste ruwe versie naar een redacteur, maar dan blijkt dat het fundament van je verhaal nog niet klopt.

Een schrijfcoach kan het verschil maken tussen een roman die af komt en één die eeuwig in je la blijft liggen. Maar dat is niet voor iedereen haalbaar. Daarom juist is het belangrijk om vanaf het begin een stevig fundament neer te zetten waarbinnen je verhaal zich kan ontwikkelen.

In dit blog ontdek je hoe je ook zonder schrijfcoach tóch een sterke eerste ruwe versie schrijft. Je leert welke fouten de meeste schrijvers maken, hoe je voorkomt dat je eindeloos blijft herschrijven, en welke bouwstenen je vooraf nodig hebt om later tijd, geld en frustratie te besparen.

Daarnaast krijg je praktische handvatten én iets waarmee je direct aan de slag kunt.

Waarom de eerste ruwe versie schrijven zo moeilijk is

Veel schrijvers beginnen hun eerste versie vanuit enthousiasme en intuïtie. En dat is logisch: schrijven is creatief werk. Maar gaandeweg kunnen problemen ontstaan die pas zichtbaar worden als het manuscript al honderden pagina’s lang is.

Denk aan:

• een hoofdpersoon zonder duidelijke innerlijke ontwikkeling,
• conflicten die niet urgent zijn,
• scènes die mooi geschreven zijn maar het verhaal niet dragen,
• of een plot vol met gaten.

Dat is pijnlijk, want er zit vaak enorm veel tijd in zo’n versie. Tegelijkertijd denken veel schrijvers: ‘Had ik dit maar eerder geweten’. Maar hoe schrijf je zelfstandig een eerste versie die stevig genoeg is om later écht verder op te bouwen?

Essentiële bouwstenen

Een roman schrijven is naast creatief werk, ook constructiewerk. Veel schrijvers starten met scènes, sfeer of personages. Dat is vaak genoeg om te beginnen, maar niet genoeg om een heel boek te dragen.

En juist daarom helpt het enorm om vooraf een paar essentiële bouwstenen helder te hebben. Zoals de ontwikkeling van het hoofdpersonage, het centrale conflict, wat de ‘stakes’ zijn (wat er op het spel staat) en een beetje een idee van hoe het zal eindigen.

Het is nu ook weer niet zo dat alles vastligt. Het betekent dat je verhaal een draagconstructie krijgt.

Wat een schrijfcoach doet en hoe je dat deels zelf kunt doen

Een misvatting is dat structuur creativiteit beperkt. Een goed fundament biedt juist mogelijkheden. Als je weet welke ontwikkeling je hoofdpersonage doormaakt en welk kernconflict het verhaal draagt, dan kun je tijdens het schrijven veel vrijer creëren zonder compleet vast te lopen.

Een goede schrijfcoach stelt de juiste vragen op het juiste moment. Ze houden je scherp, signaleren blinde vlekken en helpen je keuzes maken. Dat is waardevol. Lees hier meer over de ervaring van Guido met schrijfcoaching.

Maar een deel van dat proces kun je zelf simuleren, mits je weet welke vragen je moet stellen.

Zo leg je zonder schrijfcoach een sterk fundament voor je boek

Maak een outline

Kies een outlinemethode die bij jou past om de plot in elk geval in grove lijnen uit te denken. En stel hierbij de vragen: Wat staat er op het spel? Wat is het centrale conflict?

Veel schrijvers denken te zwart-wit: óf volledig vrij schrijven, óf alles dichtplotten. Maar juist een hybride aanpak werkt vaak goed. Je hoeft niet elk hoofdstuk vooraf te kennen.

Bepaal liever:

• het beginpunt (‘Inciting incident),
• eerste grote omslag,
• de midpoint (groot keerpunt in het midden),
• dieptepunt (ook wel ‘Crisis’)
• climax,
• einde.

Daartussen mag nog veel ontstaan tijdens het schrijven.

Karakterdossiers

Maak karakterdossiers voor je hoofdpersonages en als je wil, ook je bijpersonages. In een karakterdossier werk je je personages grondig uit en denk je na over vragen als ‘wat willen ze’ (waar verlangen ze naar?) en ‘wat zijn hun valkuilen?’.

In deze blog schreef ik over hoe je een complex personage ontwikkelt.

Scène-analyse

Stel jezelf per schrijfsessie één vraag: wat wil mijn personage in deze scène? Vraag jezelf steeds af:

• Wat verandert er in deze scène?
• Wat leert de lezer?
• Verhoogt dit de spanning?
• Draagt dit bij aan de karakterboog en de plot?

Als het antwoord meerdere keren nee is, kun je de scène waarschijnlijk schrappen of herschrijven.

En nog een paar tips. Controleer na een aantal hoofdstukken te hebben geschreven: zit ik nog op koers?Geef jezelf toestemming om ruw en imperfect te schrijven. De eerste versie is nooit de definitieve.

Klaar om te beginnen? Download de gratis template

Een eerste ruwe versie hoeft niet perfect te zijn. Maar hoe eerder je nadenkt over de fundering van je verhaal, hoe sterker je manuscript uiteindelijk wordt.

Veel schrijvers zijn veel tijd kwijt aan eindeloos herschrijven omdat de basis nog rammelt. Door vanaf het begin bewuster te bouwen, bespaar je jezelf enorm veel frustratie én haal je meer uit eventuele feedback van een redacteur of schrijfcoach.

Om je op weg te helpen, heb ik een gratis plot- en personagetemplate gemaakt. Zo hoef je niet zelf uit te zoeken welke vragen je moet stellen, want die staan er al in. Het is het startpunt dat ik elke schrijver gun die serieus aan de slag wil, ook zonder coach naast zich.

Download de gratis template waarmee je stap voor stap het fundament van je roman uitwerkt. Zo voorkom je dat je pas ná honderden pagina’s ontdekt dat de basis nog niet klopt.