De term ‘boekenbaby’ valt misschien in de categorie ‘mijn bedrijfje’. Je weet wel, als vrouwelijke ondernemers het hebben over ‘hun bedrijfje’. Inmiddels zijn we daarvan genezen. En ‘boekenbaby’ wordt vooral gekscherend gebruikt. Toch is het wel zo: er is iets ontstaan, iets dat bijna leeft voor je gevoel, en dat hopelijk ook zal doen voor je (toekomstige) lezers.

Je werkt er heel intensief aan, jouw ‘boek in wording’, meestal gedurende een lange periode. Tijdens het schrijven is het nog alleen van jou. Maar dan komt de fase dat de eerste ruwe versie af is, en moet je het ineens gaan delen met ‘anderen’. Andere ogen. Meningen. Dan moet je, God forbid, ‘openstaan voor kritiek’.

Waarom stel je de volgende stap – feedback ontvangen – in het schrijfproces uit?

Onderwerp van gesprek: de ‘dreiging’ die AI vormt voor het boekenvak. Misschien wel de grootste reden waarom het een dreiging vormt: de angst van mensen voor het ontvangen van feedback op iets dat zij hebben bedacht/ gemaakt. Iets dat ‘van hen’ is. Het voelt natuurlijk veel minder eng om het in een machine in te voeren.

Waarom minder eng? Omdat het minder persoonlijk is. Maar dat is ook precies het nadeel (vind ik). De toegevoegde waarde van feedback krijgen van een menselijke redacteur… don’t get me started…

Die mens is, net als jij, mens, en heeft dus begrip voor hoe het voor jou moet voelen om jouw boekenkind (tijdelijk weliswaar) uit handen te geven en te onderwerpen aan een kritische blik die het van alle kanten gaat bekijken en gaat kijken waar het rammelt, waar het schuurt, wat er aan schort.

AI een ‘veiliger’ alternatief voor een redacteur?

Voordeel: je tekst laten beoordelen zonder het bloot te hoeven stellen aan het oordeel van een ander mens. Maar: kies je AI omdat dat het beste is voor je manuscript, voor jouw ontwikkeling als schrijver, of omdat het veiliger voelt?

Kritiek op jouw werk kan overkomen als kritiek op jou als schrijver. Dat is heel normaal. Toch is dat niet de bedoeling. Dat een redacteur verbeterpunten ontdekt, betekent niet dat het je ontbreekt aan talent, of ‘dat je niet kunt schrijven’. De redacteur helpt je in die moeilijke fase waarin je verhaal verder vorm krijgt.

Die reactie op kritiek komt voort uit het feit dat het jouw geesteskind is. Maar juist die betrokkenheid maakt duidelijk dat het nódig is om het aan een frisse blik te onderwerpen. Je bent er zo mee verweven dat je er geen afstand meer van kunt nemen.

Tips om met de angst voor feedback om te gaan

• Belangrijk is om altijd in gedachten te houden wat het doel is van de feedback; niet zomaar kritiek om de kritiek, feedback om de feedback. Maar om het boek te helpen ‘geboren te worden’, door die barensweeën te loodsen.
• Dat je een drempel voelt om je werk in te sturen naar een redacteur of schrijfcoach is volkomen normaal.
• Die drempel kan onoverkomelijk lijken en komt voort uit angst; wat als mijn boek niet goed genoeg is, wat als het slecht is, wat als ik helemaal niet kan schrijven, als ik al die moeite voor niets heb gedaan, als niemand het ooit zal lezen, geen uitgever het ooit zal willen, geen lezer het ooit wil kopen?
• Die angst vervormt. Je vreest iets dat niet eens bestaat. Het is vooral het ‘niet weten’ dat angstaanjagend is.
• Besef van je menselijkheid, en van hoe gewoon ‘falen’ is, “Ever tried. Ever failed. No matter. Try again. Fail again. Fail better.” Samuel Beckett Waarom heeft anders bijna ieder mens last van imposter syndrome?

Het niet weten is vaak veel erger dan de feedback zelf. Het kan de drempel hoger en hoger doen lijken. De daadwerkelijke feedback zal hoogstwaarschijnlijk enorm meevallen. Dit is wat ik tot nu toe nog van elke schrijver die ik heb geholpen heb teruggekregen.

Laagdrempelig feedback ontvangen

Het is nooit leuk om te horen wat beter kan (want dat betekent dat het nog niet goed genoeg is zoals het is). Maar laat de angst hiervoor niet veroorzaken dat je boek er nooit komt. En let’s not lose our humanity, laat je werk lezen door een redacteur, door een mens. Je boek zal tenslotte ook niet gelezen worden door machines.

Een laagdrempelige manier om kennis te maken met hoe een redacteur te werk gaat is mijn Manuscript Quickscan. Ik redigeer de eerste 3000 woorden van je manuscript, je krijgt de geredigeerde tekst terug met opmerkingen in de zijlijn, én een kort begeleidend schrijven met overkoepelende feedback. Zo krijg je inzicht in hoe het ervoor staat met de opening van je manuscript en je stelt jezelf open voor het ontvangen van feedback!