roadmap: de juiste schrijfhulp
Gefeliciteerd, je hebt een manuscript geschreven! Maar wat nu? Veel schrijvers worstelen met het vraagstuk welke schrijfhulp ze nodig hebben, bijvoorbeeld wanneer hun manuscript klaar is voor proeflezers of redactie. Volg deze roadmap om erachter te komen wat de staat van jouw manuscript is en wat voor jou de juiste vervolgstap is.
Welke schrijfhulp heb jij nodig?
Welke schrijfhulp heb jij nodig?
Welkom
Sommige schrijvers denken dat hun manuscript klaar is voor eindredactie, terwijl het verhaal nog fundamentele problemen bevat. Anderen blijven eindeloos herschrijven uit onzekerheid, terwijl ze juist baat zouden hebben bij feedback van buitenaf.
Regelmatig krijg ik aanvragen voor redactie van manuscripten die eigenlijk nog niet klaar zijn voor die fase. Niet omdat de schrijver geen talent heeft, maar omdat die de staat van het manuscript verkeerd inschat.
In deze roadmap leer je hoe je eerlijker naar je eigen schrijfvaardigheid kijkt, welke vormen van hulp er bestaan en wanneer een schrijfcursus, schrijfcoach, proeflezer of redacteur de juiste vervolgstap is.
Welke hulp heb jij nodig als schrijver?
• Onnodige uitleg toevoegt (infodump).
04
• Veel vertelt in plaats van laat zien (show don’t tell niet toepast).
03
• Van perspectief wisselt binnen scènes en tussen verleden en tegenwoordige tijd.
02
• Niet inspringt bij een volgende alinea, of helemaal geen alinea’s gebruikt.
01
als je bijv. regelmatig:
Wanneer is een manuscript nog niet klaar voor redactie?
Wanneer is een manuscript nog niet klaar voor redactie?
Een redacteur kan aanwijzen wat er aan het manuscript mankeert, maar als het manuscript vol staat met elementen die de lezer uit het verhaal halen, zou het veel te veel werk zijn voor de redacteur om dat eruit te halen/ aan te passen (en dus meer geld kosten). Als het bovenstaande het geval is, ben je eigenlijk nog bezig met schrijfontwikkeling.
Dit is wat je als schrijver zelf moet leren herkennen en verbeteren.
stap voor stap...
schrijfcursus volgen
Je kent begrippen als perspectief, foreshadowing en show don't tell nauwelijks, laat staan dat je weet hoe je ze toepast.
Je grammatica en opmaak zijn slordig. Je hebt nog niet eerder een volledig manuscript geschreven.
Dan is dit je volgende stap: schrijfworkshops, een schrijfcursus (of meerdere) of een schrijfopleiding volgen.
Schrijven leer je niet in één weekend. Verschillende docenten leggen andere accenten; juist door meerdere workshops of cursussen (of een opleiding) te volgen, ontwikkel je een bredere gereedschapskist. En naast feedback van de docent krijg je iets wat minstens zo waardevol is: feedback van andere schrijvers.
Fase 1: Eerst meer schrijfmeters maken
schrijfmeters maken
tip drie
Nieuwe academie voor schrijvers
Meerdere workshops en cursussen. Bijvoorbeeld: Het fundament: een cursus creatief schrijven. Ook specialisaties in verschillende genres. En een opleiding creatief schrijven.
tip twee
tip een
De Starterskit voor schrijvers
Coming soon: schrijfcursus
Meer hulp hierbij (tips)
Een starterskit gebouwd in Notion, speciaal voor schrijvers. Hierin vind je alles dat je nodig hebt om jouw verhaalidee helemaal uit te werken, naast een handleiding om je synopsis te schrijven en een handleiding om je flaptekst te schrijven.
Ik ben een schrijfcursus aan het ontwikkelen voor beginnende schrijvers, waarin ik mijn kennis als literatuurstudent, schrijver, en redacteur/ schrijfcoach bundel.
schrijverscommunity vinden
Je hebt schrijfcursussen gevolgd, maar mist de regelmaat van feedback. Een schrijfcursus is financieel op dit moment niet haalbaar. Of je wil leren van andermans werk, niet alleen van je eigen fouten. Geldt dit voor jou? Dan is het een goed idee om op zoek te gaan naar jouw eigen schrijverscommunity.
Andere auteurs herkennen problemen die vrienden en familie missen. Ze zien sneller waar scènes de plank misslaan, waar spanning wegvalt of waar een personage ongeloofwaardig reageert. Je leert feedback geven én ontvangen en dit zijn vaardigheden die je zelfinzicht als schrijver enorm vergroten.
Fase 2: Andere schrijvers vinden die jou begrijpen
tip drie
Denk aan het Zin in feelgood-event, ILFU, YALFU, het MH Books event, etc. Boekenliefhebbers, proeflezers, recensenten (veel van hen schrijven zelf ook) en schrijvers bezoeken deze events.
Bezoeken van boekenbeurzen en events
tip twee
Lezers vinden elkaar op Bookstagram en BookTok, maar ook schrijvers. Vaak gaat het ook hand in hand: een lezer kan maar zo een schrijver worden. De liefde voor boeken werkt verbindend.
Bookstagram/ BookTok
tips om jouw community te vinden
tip een
Ieder jaar vindt De Slag om November plaats: de schrijfmaand waarin de deelnemers bijvoorbeeld dit jaar proberen om met elkaar 2 miljoen woorden te schrijven. Maar de community is er ook voor wie verbonden wilt blijven gedurende het hele jaar!
De Kopij - lidmaatschap van het schrijversgilde
schrijfcoach als stok achter de deur
Je krijgt je verhaal niet op papier zoals je het voor je ziet. Je loopt telkens vast tijdens het schrijven. Je personages blijven te plat. Het lukt je niet om het plot kloppend te krijgen. Herken je dit?
Een schrijfcoach is de juiste stap als je de basis beheerst – meerdere cursussen gevolgd, al schrijfmeters gemaakt – maar vastloopt in het schrijfproces zelf.
Een schrijfcoach helpt je niet alleen om de eerste ruwe versie op papier te krijgen, maar ook om te groeien in je schrijfvaardigheid.
Fase 3: Schrijfcoach
de juiste schrijfcoach vinden
tip twee
tip een
The Write Path
Op verhaal komen
Meer hulp hierbij (tips)
Tijdens traject 'The Write Path' help ik als schrijfcoach schrijvers die hun roman serieus nemen.
6 maanden intensieve 1 op 1 begeleiding, maandelijkse feedbackcalls, persoonlijke support en meer.
Tijdens dit traject leer je jouw innerlijke criticus het zwijgen op te leggen en schrijfmeters te maken en gaandeweg leer je ook om beter te schrijven.
Met mijn begeleiding krijg jij de eerste ruwe versie van je manuscript - eindelijk - op papier!
3 maanden begeleiding voor schrijvers die hun boek serieus nemen - en het ook echt af willen maken. Je bent begonnen. Je hebt woorden op papier. Misschien een hoofdstuk, misschien tien. Maar ergens stagneert het. Je twijfelt: is dit wel goed genoeg? Klopt de richting wel? Is dit verhaal het waard?
Met Op verhaal komen krijg je duidelijke feedback op je eerste hoofdstukken én iemand naast je die je de komende maanden helpt om weer in beweging te komen – met motivatie, richting en een dosis vertrouwen in je eigen stem.
Je eerste ruwe versie is af. Je voelt dat het verhaal staat ondanks dat het nog niet perfect is. Maar je wilt weten hoe het landt bij echte lezers.
Proeflezers lezen als lezer, niet als redacteur. Dat is precies hun waarde. Ze vertellen je waar ze afhaken, welke personages ze niet geloofden, welke plotgaten ze tegenkwamen.
Hoe pak je het aan?
Stuur je manuscript naar zo'n 3 proeflezers tegelijk. Geef ze dezelfde vragen mee, zodat je feedback kunt vergelijken. Vraag niet "wat vond je goed en minder goed?" maar: Waar haakte je af? Geloofde je de personages? Kwamen er plotgaten voor?
Kijk vervolgens welke feedback steeds terugkomt. Eén opmerking kan toeval zijn — als meerdere lezers hetzelfde noemen, is het een aandachtspunt.
Je kunt ook meerdere proeflees-rondes overwegen, en openstaan voor zowel gratis (boekenliefhebbers, soms recensenten) als betaalde proeflezers.
proeflezers inzetten
Fase 4: Laat je verhaal lezen door boekenliefhebbers
Veronique heeft een persoonlijk boekenplatform met een grote liefde voor feelgood, romance en verhalen die raken. Ze is naast blogger en recensent ook proeflezer. Veronique heeft 'Ten minste houdbaar tot' en 'Vers van de Pers' van Floortje Stroeve-Vink proefgelezen.
Bezoek haar website.
tip: veronique's boekenhoekje
redacteur inschakelen
Je proeflezers waren over het algemeen positief. Je hebt hun feedback verwerkt en de meeste beginnersfouten eruit gehaald. Je voelt dat er nog iets is, maar je ziet zelf niet meer wat. Geldt dit voor jou? Dan is je manuscript toe aan inhoudelijke redactie.
Op dit punt heb je al veel werk verzet. En toch zijn er blinde vlekken; je ziet zelf niet meer hoe vaak je een bepaald woord of bepaalde zinsnede gebruikt, dat een dialoog niet natuurlijk overkomt, of dat een uitspraak van een personage voor meerdere interpretaties vatbaar is.
Bij inhoudelijke redactie leest de redacteur je manuscript van begin tot eind, met het oog op alles wat de volledige onderdompeling van de lezer in de weg staat: plotgaten, te traag of te snel tempo, een gebrek aan conflict, personages die onvoldoende een transformatie doormaken, structurele gebreken. Proeflezers lezen het simpelweg niet zo grondig.
Fase 5: Inhoudelijke redactie
de juiste redacteur vinden
tip twee
tip een
Cursus zelfredactie - De Kopij
De Roman Route
Meer hulp hierbij (tips)
"Met de cursus Zelfredactie pakken we het fundament van je verhaal aan, want dat is waar schrijvers de meeste kansen laten liggen (en waar een manuscript in negentig procent van de gevallen wankelt). Wij leren je om niet te verzanden in details en stijl en een eeuwigdurend herschrijfproces, maar hoe je concreet en vlot de belangrijkste elementen van je manuscript kunt versterken. Mét een overzichtelijk stappenplan." dekopij.nl
De Roman Route bestaat uit een grondige inhoudelijke redactieronde van je manuscript, manuscriptbeoordeling, een kick-off call en een feedbackcall, persoonlijke support en meer.
Het traject dat jou de ondersteuning biedt die je nodig hebt om de béste versie te schrijven van jouw manuscript; de laatste versie (als het goed is) voordat je verder kan met de volgende stappen in het publicatieproces.
Na dit traject kun je vol goede moed je roman gaan herschrijven.
persklaarmaker en corrector inschakelen
Je bent in deze fase beland omdat je verhaal inhoudelijk staat als een huis. Je hebt herschreven, proeflezers ingeschakeld en inhoudelijke redactie gehad. Er zijn geen grote structurele problemen meer.
Nu is het tijd om letterlijk de puntjes op de i te zetten. Bij persklaarmaken ligt de focus op taalverzorging: zinsbouw, spelling, interpunctie, alinea-indeling, woordvolgorde. De persklaarmaker let ook op inconsistenties, onlogische redenering en of het taalgebruik passend is voor jouw genre en doelgroep.
Na het persklaarmaken volgt correctie. Dit is een nauwkeurige eindcheck op de drukproef, vlak voor publicatie. Bij voorkeur wordt dit door iemand anders uitgevoerd dan de persklaarmaker. Zelfs redacteuren worden uiteindelijk blind voor een tekst.
Fase 6: De laatste rondes: persklaarmaken en correctie
tip twee
"Schrijf jij een betoverend kinderboek, een meeslepend fantasy-epos of een heerlijke feelgoodroman? Jouw manuscript verdient de redactie en persoonlijke aandacht van een deze redacteur. Maak van jouw verhaal een boek dat je pakt!" studiostaring.nl
Studio Staring
tips
tip een
Bij De Kopij werken een aantal zeer goede, ervaren persklaarmakers en correctoren. Je kunt jouw kopij of drukproef met een gerust hart aan hen overhandigen.
De Kopij
Eerst even kletsen?
Kun je meer hulp gebruiken om te weten waar jij als schrijver staat? Stuur gerust een bericht en ik laat zo snel mogelijk van me horen!