De meeste romanschrijvers lopen vast als ze een synopsis schrijven. Veelvoorkomende fouten zijn dat de synopsis te lang is of juist te kort of te afstandelijk, dat er te veel details in voorkomen, of cliffhangers die er niet in thuishoren, je kunt het zo gek niet bedenken.

Het voelt ook als een haast onmogelijke opgave om maanden (of jaren) werk te reduceren tot één pagina.

Een synopsis is meer dan een samenvatting van je roman, het is bedoeld om uitgevers of literair agenten te overtuigen van je roman. In deze blogpost beschrijf ik waarom veel schrijvers worstelen met het schrijven van een synopsis, en hoe je met een paar simpele stappen een synopsis schrijft die uitgevers nieuwsgierig maakt.

De noodzaak van een synopsis schrijven

In het kort wil ik het even hebben over wat een synopsis nu eigenlijk is. Het is geen droge samenvatting, maar een compacte weergave van plot én karakterontwikkeling. Jouw hele roman in een notendop. Je vraagt je wellicht af: moet ik dan álles vertellen? Niet helemaal: het gaat erom dat je het juiste weglaat en het juiste benoemt. De essentie, de kern, van je verhaal moet eruit duidelijk worden. Uitgevers en literair agenten zijn vaak druk bezet en beoordelen of een manuscript binnen hun fonds past of en of ze met je in zee willen gaan op basis van de synopsis en hooguit de eerste pagina’s van je manuscript.

Daar wil ik wel nog even bij vermelden dat ik het in deze blogpost alleen over het schrijven van een synopsis heb voor in een boekvoorstel bijvoorbeeld, niet over de outlinemethode ‘synopsis’. Volgens die methode schrijf je een synopsis voordat je begint met schrijven.

Veel schrijvers zien het schrijven van een synopsis, na afronding van hun roman, als een noodzakelijk kwaad. Maar het bepaalt of een uitgever of agent je boek überhaupt in overweging neemt. En als schrijver wil je natuurlijk niet dat je roman wordt afgewezen omdat je synopsis tekortschiet.

Waarom is het schrijven van een synopsis een lastige opgave?

Als schrijver wil je jouw roman niet tenietdoen of tekortdoen. Hoe kun je de essentie ooit in 500-800 woorden vangen? Het kan zijn dat je het zo ervaart dat alles even belangrijk voelt. Je denkt: eigenlijk zou iemand het gewoon helemaal moeten lezen. Toch is dat de uitdaging: probeer die leeservaring over te brengen in het klein, dat wat ze zouden missen als ze niet met jou in zee zouden gaan.

Het kan dat er verwarring bestaat over het verschil tussen een flaptekst en een synopsis. In een flaptekst prikkel je de lezer, maak je de lezer nieuwsgierig om jouw boek te kopen. In een synopsis vertel je juist de hele verhaallijn en dus ook hoe het afloopt.

Een andere veelvoorkomende issue is dat je zelf je plot niet helemaal helder voor ogen hebt. Dan is dit een goed moment om daar wel achter te komen, om terug te gaan naar de kern van je verhaal: jouw hoofdpersoon en diens transformatie.

Praktische tips voor het schrijven van een synopsis

Het schrijven van een synopsis hoeft niet moeilijk te zijn. Welke stappen helpen om gestructureerd een sterke synopsis te schrijven?

• Stap 1: Begin met de hoofdlijn. Schrijf in 3 zinnen: wie is de hoofdpersoon, wat wil die, wat staat er op het spel, welke obstakels zijn er op diens weg?
• Stap 2: Vul de belangrijkste plotpunten aan. Focus op oorzaak-gevolg, niet op details.
• Stap 3: Voeg emotie toe. Vergeet niet te benoemen welke innerlijke verandering je hoofdpersoon doormaakt.
• Stap 4: Schrijf door in één stuk. Vermijd hoofdstuk-opsommingen, kies voor een vloeiend verhaal.
• Stap 5: Schrap en versimpel. Stel jezelf steeds de vraag: zou een uitgever dit écht moeten weten om nieuwsgierig te raken naar mijn boek?

Hoe beschrijf je zowel plot als emotie?

In de synopsis bied je een weergave van je plot, dat hoogstwaarschijnlijk in elk geval uit de drie akten bestaat (kort gezegd: begin, midden, einde). In plaats van te beginnen met het samenvatten van je roman in één keer, kun je eerst proberen de eerste akte samen te vatten in een paar zinnen. En zo verder. Maar let op: enkel de plot uitschrijven kan vaak wat kil of ‘technisch’ overkomen. De emotie schuilt in welke impact de gebeurtenissen hebben op je hoofdpersonage(s). Dus is het de uitdaging om te beschrijven wat voor impact dit precies is. Hoe is je hoofdpersoon in het begin van het verhaal en hoe aan het eind? Wat is er veranderd? Door deze vragen te beantwoorden toon je aan dat jouw verhaal gelaagd is en daardoor de lezer weet te boeien.

Synopsis als visitekaartje

Tot slot, een synopsis schrijven voelt misschien alsof je je roman geweld aandoet. Maar zie het liever zo: je schrijft een krachtig visitekaartje voor je verhaal. Een uitgever of agent hoeft niet alles te lezen om te zien wat jouw boek bijzonder maakt, als jij de essentie maar goed weet over te brengen.

Met een paar simpele stappen kun jij een synopsis schrijven die nieuwsgierig maakt, overtuigt en recht doet aan je verhaal. Gebruik de tips in deze blog bij het schrijven van je synopsis.

Wil je daar extra hulp bij? Download dan mijn e-book “Hoe schrijf je een synopsis?” met een volledig stappenplan. Met de juiste synopsis geef je jouw roman de beste kans om gezien én gekozen te worden.